CUDOWNA-LAMPA-ALADYNA-2

autor Jan Wilkowski

reżyseria Lech Chojnacki

scenografia Dariusz Panas

muzyka Robert Kanaan


OBSADA:

Aladyn Krzysztof Jarota

Meruda (matka Aladyna), Papuga, głos Ducha Lampy Dorota Nowak

Czarnoksiężnik Roeoender Andrzej Mikosza

Księżniczka Badrulbudura Aleksandra Mikołajczyk

Sułtan Bagdadu Zygmunt Babiak

Wezyr, Strażnik, głos Ducha Pierścienia Jan Chraboł

Głos Szecherezady Anna Jarota


PREMIERA 27 lutego 2011 


wiek odbiorców: od 6 lat
czas trwania: 55 minut

Droga baśni, droga cudów…

Pożądanie cudowności znaczy ludzkie pragnienia, lęki, tęsknoty. Baśnie i legendy ze wszystkich stron świata, od prawieków poczynając – opowiadają o niezwykłych, tajemnych  wydarzeniach, w których potężni czarodzieje, nadludzcy magowie i ich nadprzyrodzone, magiczne moce sprawiają prawdziwe cuda… Niektóre z tych opowieści przekroczyły lokalne, folklorystyczne granice i stały się motywami literackimi obecnymi w „zbiorowej wyobraźni” – także współcześnie. Ogromna siła wyrazu orientalnych, arabskich Baśni z 1001 nocysprawia, że od ich przekładu na języki europejskie  (pierwszy przełożył baśnie na język francuski A. Galland 1704-1707; na podstawie jego tłumaczenia powstała  wersja  polska w 1768) obecne są na różne sposoby w kulturze: w sztuce i literaturze.

Baśnie, czego przekonywująco dowodził  w Cudownych i pożytecznych Bruno Bettelheim inicjują małego odbiorcę w egzystencjalne prawdy ludzkiego losu. Uniwersalność archetypowych postaci: Szeherezady, Aladyna, Sindbada; jak i mądrość narracyjnego przekazu fascynują twórców, powodują powstawanie coraz to nowych wersji klasycznych opowieści. W polskiej literaturze do arcydzielnych postaci Baśni z 1001 nocy zaliczyć trzeba przede wszystkim utwory Bolesław Leśmiana  – Klechdy sezamowe oraz Przygody Sindbada Żeglarza. Wcześniej, już w czasach oświeceniowych zainteresował się nimi Franciszek Bohomolec, a w czasach trzeźwego pozytywizmu sięgał po nie Wacław Sieroszewski.

 

Jan Wilkowski (1921-1997) , „Wielki Mag” polskiego teatru lalek,  jest również autorem, którego uwiodła mądrość baśni o Aladynie. Dziecko jest istotą rozumną. Styka się ze wszystkim złem i dobrem świata nie dopiero po przekroczeniu określonej przez pedagogów granicy wieku, ale zawsze, stale, od pierwszego momentu budzenia się świadomości –  tę opinię Wilkowskiego da się odnieść do pewnych treści sztuki. Walka dzielnego chłopca – Aladyna z potężnym i podstępnym czarnoksiężnikiem Roeoendrem – oraz odrzucenie przez niego magicznej pokusy wszechmocy dla zdobytej i odzyskanej miłości Księżniczki Badrulbudury stanowi głęboki etyczny przekaz; jest też formą „budzenia się świadomości”, dla której miłość i wierność znaczą więcej niż cuda, władza i bogactwa. Tak pisze o tym problemie znawczyni kultury Bliskiego Wschodu i psychologii – autorka książki Archetypy islamu, w której analizuje między innymi baśń o Aladynie, Alicja Machut-Mendecka: Inicjacji potrzebuje szczególnie Aladyn; niesforny, lekkomyślny chłopiec przeżywa wiele dramatycznych doświadczeń i mrożących krew w żyłach przygód, szukając czarodziejskiej lampy i próbując ją zachować, doroślejąc i stając się mężczyzną w trakcie tych wydarzeń. Drogi baśni, to drogi mądrości…

 

Zbigniew Bitka