_DSC2860

Samotność i radość słowami poezji i prozy Federica Garcíi Lorki

przekład wierszy Leszek Engelking

przekład prozy Aneta Piechnik

scenariusz, reżyseria i scenografia Joan Baixas

muzyka (na żywo) Marcin Mirowski


OBSADA:

Anna Jarota

Joanna Pasternak (gościnnie)

Anna Wieczorek

Agnieszka Zyskowska-Biskup

Elżbieta Żłobicka


premiera 22.09.2018

21 zł Ulgowy / 23 zł Normalny / 19 zł Grupowy (grupa min. 20 osób)
wiek odbiorców: od 15 lat

Federico García Lorca to jeden z najbardziej znanych hiszpańskich poetów XX wieku – jego poezja jest nieustającą inspiracją dla artystów różnych dziedzin sztuki. Tym razem inspiracji tej uległ odwiedzający Polskę znakomity kataloński reżyser, scenograf, aktor i lalkarz, Joan Baixas.

 

Baixas to artysta-legenda, człowiek-instytucja. Założyciel słynnego „Teatre de la Claca”, od lat 60-tych tworzy nowatorski hiszpański teatr plastyczny  –przedstawienia lalkowe, teatr figuratywny, performance; jest również uznanym malarzem. Baixas współpracował ze znakomitymi artystami: z Joan Miró, Roberto Matta, Antonio Saura. Pokazywał i tworzył swoje dzieła w Centre Pompidou w Paryżu, w  muzeum Guggenheim w Nowym Jorku,  w Tate Modern i w Institut of Contemporary Arts  w Londynie, w Opera House w Sydney, na Hong-Kong Arts Festival, w Indira Ghandhy Arts Center w Nowym Delhi… Był dyrektorem Festiwalu Teatrów Wizualnych w Barcelonie. Jest autorem poezji jak i prac pedagogicznych, książek i artykułów teatralnych. Pedagogiką zajmuje się w w Institut del Teatre w Barcelonie, Rose Bruford College w Londynie oraz w wielu innych szkołach artystycznych. Teraz pojawił się w Opolu.

 

            W swoich sztukach Baixas wykorzystuje animacje przedmiotami, różnymi formami plastycznymi, sięga po projekcje wideo; w jego spektaklach często odbywa się malowanie i muzykowanie na żywo. Artysta eksperymentuje z współczesnymi językami teatru, także z tworzywami naturalnymi, które stają się plastycznymi formami jego wizji  – z piaskiem, gliną,  z wodą… Efekty tych poszukiwań to, na przykład, słynne spektakle: Terra prenyada (Ziemia w ciąży, 1997, Adios XXe siglo (Żegnaj XX wieku, 2000), Antonio (2000), Música Pintada (Malowana muzyka 2002), Dopamina Suite, 2004), które pokazywane były na całym świecie.

           
 
W Opolskim Teatrze Lalki i Aktora Baixas reżyseruje sztukę Zraniony jeleń. To autorska, teatralna  interpretacja Poety w Nowym Jorku; autorem tego utworu jest Federico García Lorca (1898-1936), poeta, dramaturg – jeden z najbardziej znanych na świecie hiszpańskich pisarzy XX wieku. Jego oryginalna poezja, w której folklor andaluzyjski splata się z nowoczesnymi formami awangardy, jest nieustającą inspiracją dla artystów różnych dziedzin sztuki. Tematyka egzystencjalna – namiętność, miłość życia i obsesja śmierci – wyrażona jest po mistrzowsku przez Lorcę: w poezji wyrafinowanej, rozpiętej między formami literatury ludowej, klasycznej tradycji hiszpańskiej, aż po eksperyment awangardy, bliski wizjom surrealistów. Warto nadmienić, przy tej okazji, iż przyjaźnił się Lorca z największymi artystami tego kierunku w sztuce – z Salvadorem Dali i Luisem Buñuelem. Tragiczna śmierć poety, rozstrzelanego w czasie bratobójczej, hiszpańskiej wojny domowej w 1936 roku, buduje jego dodatkową legendę, każe dokonywać ciągłej refleksji nad okrucieństwem historii i ludzi w nią uwikłanych…

 

            Kataloński artysta teatru sięga po wiersze hiszpańskiego barda, wykorzystuje animacje, formy plastyczne, malarskie, współdziała z tworzoną na żywo muzyką Marcina Mirowskiego. Poezja Lorci na scenie (w spektaklu korzystamy ze świetnych, najnowszych przekładów Leszka Engelkinga), w wykonaniu aktorek OTLiA, to swoisty, osobny, nostalgiczno-surrealistyczny świat, świat ze słów, rodzących się z animacji obrazów i dźwięków. Świat otwarty na inność, wrażliwy na miłość, cierpienie i śmierć. Świat zakorzeniony emocjonalnie i wizualnie w miejscach ważnych dla Federica – takich jak Grenada,  Hawana, Nowy Jork…

 

Punktem oparcia katalońskiego reżysera jest biografia Lorki, niektóre jej fragmenty. W kolejnych aktach przedstawienia reżyser aluzyjnie i kontrastowo wiąże doświadczenia Federica wyrażone w jego poezji z teatralnym obrazem i działaniem. Zaznaczone syntetyczną scenografią miejsca – fabryka, Nowy Jork w czasie Wielkiego Kryzysu, przedwojenna kolorowa Hawana  – poetycko splatają się z obsesjami poety, z lękami, ale także z radosnymi wspomnieniami, z miłością i humorem.

 


Po spektaklach dla szkół proponujemy naszym widzom spotkania pt. „Improwizowane głosy. Na motywach Lorci”. Rozmowy o poezji, literaturze, teatrze i sztuce interpretacji poprowadzi krytyk literacki, Bartosz Suwiński.

 

Improwizowane głosy. Na motywach Lorci

Rozmowa będzie dotyczyła roli i znaczenia poezji w życiu człowieka, w myśl przekonania, że lektura wierszy bywa węzłowym doświadczeniem dla rozwoju wrażliwości. Interesuje nas, czy przez pryzmat wiersza można przyglądać się naszej współczesności i zadawać jej niewygodne pytania? Czy może być ona lustrem, w którym odbija się świat, domagający się od nas określonych postaw, zachowań, czy sposobów bycia? Poezja jest ćwiczeniem wrażliwości, uczącym nas przede wszystkim empatii, otwarcia się na drugiego człowieka, zawiązywania wspólnoty. Jest to szczególnie ważne dziś, kiedy na naszych oczach antagonizmy dzielą ludzi, a relacje i pozorowane więzi rozpadają się jak domki z kart. Rozmowa będzie dotyczyła samego wiersza, jego natury i statusu, o którym chcielibyśmy powiedzieć w sposób czuły i głęboki, pozbawiony wymiaru kostycznych, nudnych wynurzeń.

 
 

realizacja trailera: Marcin Pawełczak
dźwięk: Paweł Nafus
 
 

fot. Grzegorz Gajos